• GEN Facebook
    Facebook Pagelike Widget

เมืองไทยเรานี้ แสนดีหนักหนา ตอน ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว

ถ้ามีคำถามว่า คนไทยจะอดตายไหมถ้าไม่มีเงินแม้แต่บาทเดียว คือหมายถึง ไม่สามารถหาอาหารกินได้จนขาดอาหาร น้ำหนักลดลงและเสียชีวิตในที่สุด เราจะบอกว่า เป็นไปไม่ได้เลย ประเทศเรามีความอุดมสมบูรณ์ แค่จับปลาในคลองในแม่น้ำ จับหนูในท้องนา จับกบจับเขียด เด็ดยอดตำลึง หรือมีที่แปลงเล็กๆก็สามารถขุดบ่อเลี้ยงปลา ปลูกข้าว และอยู่รอดได้สบายๆ

และถ้าถามว่า แล้วเหตุการณ์การขาดอาหารไม่มีอะไรจะกินจนเสียชีวิตนั้นจะเกิดขึ้นที่ประเทศอื่นได้ไหม เราอาจจะบอกว่า ถ้าไม่ได้เป็นทะเลทราย คงไม่มีเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นหรอก

แต่ในโลกแห่งความเป็นจริง การขาดอาหารจนทำให้เด็กเสียชีวิต และคนมีน้ำหนักลดลงทุกคนโดยเฉลี่ย 11 กิโลกรัมภายในปีเดียว เกิดขึ้นแล้วที่ประเทศเวเนซุเอล่า ประเทศที่เคยร่ำรวยจากน้ำมัน เพราะเป็นประเทศที่มีน้ำมันสำรองเยอะที่สุดของโลก มีชายทะเลที่ยาวถึง 2,800 กิโลเมตร (สั้นกว่า ประเทศไทยมี 3,219 กิโลเมตร) ก่อนที่เวเนซูเอล่าจะร่ำรวยจากน้ำมัน พวกเขาเป็นผู้ส่งออกเมล็ดกาแฟและโกโก้รายใหญ่ของโลก ปริมาณน้ำฝนที่ตกลงในประเทศเวเนซูเอล่าก็เยอะมาก การที่สามารถปลูกกาแฟได้ แสดงว่ามีพื้นที่และภูมิอากาศที่ไม่ต่างจากประเทศไทย

ในปี ค.ศ.1950 เกษตรกรรม ประมงและป่าไม้ สร้างรายได้ให้ประเทศมากกว่าครึ่งหนึ่งของรายได้ทั้งหมด 60% ของคนในประเทศเป็นคนที่มีอาชีพและฝีมือในแวดวงเกษตรกรรม พวกเขามีชีวิตอยู่ได้ด้วยเกษตรกรรม (แถมมีนางงามจักรวาลให้เราแอบชื่นชมอยู่ห่างๆอีก) ในเมื่อดินดี น้ำดี ทะเลยาว คนมีภูมิปัญญา ทำไมวันนี้ คนเวเนซูเอล่าถึงอดอาหารและอดตายกันเพียงเพราะปัญหาเศรษฐกิจ เราจะเรียนรู้อะไรจากพวกเขาได้บ้าง

ไม่กี่ปีต่อมาหลังจากปี ค.ศ.1960 เวเนซูเอล่าเริ่มค้นพบน้ำมันดิบ และเกิดรายได้จากน้ำมันดิบจำนวนมหาศาล
เงินหลั่งไหลเข้าประเทศจากการส่งออกน้ำมันดิบ พวกเขาเกิดความคิดใหม่ที่คิดว่าเรารวยแล้ว เรามีทองคำสีดำเป็นของตัวเอง เราอยู่ได้ด้วยการพึ่งพาตัวเอง เพราะเรามีน้ำมันดิบของเราเอง พวกเขาเริ่มหยุดการทำเกษตรกรรม หยุดการผลิตอาหารให้ตัวเอง ในราวปี ค.ศ. 2006 ราว 95% ของอาหารทุกคำที่กลืนลงท้องชาวเวเนซูเอล่า เป็นการนำเข้ามาเกือบทั้งหมด 40 ปีแห่งการเลิกทำเกษตรกรรม เลิกทำประมง คนที่ทำเกษตรทำประมงล้มหายตายจากไป

ภูมิปัญญาความรู้ในการทำอาหารสูญสิ้นไปกับการปฏิวัติประเทศสู่ผู้ส่งออกน้ำมันที่ร่ำรวย พวกเขาคิดว่า เขาพึ่งพาตัวเอง แต่เขาลืมไปว่าราคาของน้ำมันขึ้นกับโลก ขุดได้ขายได้ ได้ราคาหรือไม่เป็นอีกเรื่องหนึ่ง แถมสิ่งที่สำคัญที่สุดคือ มันกินไม่ได้

ชาวเวเนซูเอล่า ล้อมหน้าซุปเปอร์มาร์เก็ตเพื่อต่อคิวซื้ออาหารภาพข่าว Reuters

เมื่อราคาน้ำมันดิ่งเหวลง หนี้สินที่เวเนซูเอล่ามีก็พอกพูน และไม่มีเงินไปชำระหนี้ เกิดภาวะเงินเฟ้อ 13,000% คือ เงิน 500,000 โบลิวาร์ มีค่าเท่ากับ 1 เหรียญดอลล่าร์สหรัฐฯ เมื่อเงินตกต่ำ ก็ไม่มีเงินไปนำเข้าอาหารทั้งหมด 95% ที่ต้องกินทุกๆวัน แปลว่า อาหารในประเทศที่เคยมี 100% เหลือเพียง 5% เอามาแบ่งกันทั้งประเทศ และที่สำคัญ โรงงานผลิตอาหารปิดกิจการไปนานแล้ว เพราะนำเข้าอย่างเดียว คนทำอาหารทำเกษตรทำประมงเป็น ก็แก่และตายจากไปหมด แล้วจะไม่เกิดการขาดอาหารทั้งประเทศได้อย่างไร

ในน้ำก็ยังมีปลา ในนาก็ยังสามารถปลูกข้าว แต่เวเนซูเอล่ากำลังจะอดตาย เพราะหลงระเริงกับความร่ำรวยแบบรวดเร็วของการมีน้ำมัน จนไม่มีคนจับปลาและปลูกข้าว

ย้อนกลับมามองบ้านเรา ประเทศเราปลูกฝังทัศนคติการเป็นสังคมเกษตรกรรมมาอย่างยาวนานและลึกซึ้ง เราร้องเพลงหรือท่องคำว่า “ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว แผ่นดินของเรานี่แสนอุดมสมบูรณ์” เครื่องรางของขลังที่เราเชื่อว่านำโชคลาภความมีกิน คือข้องปลาที่ห้อยตามบ้าน เวลาน้ำท่วม เราจะเห็นคนเอาแหมาเหวี่ยงจับปลา เวลาหน้าทำนา เราจะเห็นการขายหนูนา แมงดานา ปลาช่อนนา แม้แต่เด็กยุคใหม่วันนี้ ก็ชอบไปถ่ายรูปกับท้องนาสีเขียวๆมาอวดเพื่อน ชีวิตเกษตรกรรมฝังอยู่ในก้นบึ้งของหัวใจของคนไทย เราไม่มีวันที่จะลืมรากของเราอันนี้

ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงทุ่มเทเสด็จพระราชดำเนินไปทั่วประเทศ เพื่อวางรากฐานสำคัญของความมั่นคงของไทยคือ น้ำ หรือที่เราเรียกกันว่า โครงการชลประทาน คือเป็นโครงการน้ำ (ชล) ที่ได้รับมาจากพระเจ้าอยู่หัว (พระราชทาน) พระองค์ทรงมองเห็นว่าถ้าคนไทยไม่เลิกทำเกษตรกรรม พวกเราก็จะไม่อดตาย พระองค์ทรงคิดค้นปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ไร่นาส่วนผสม อยู่ได้ด้วยตัวเองไม่ต้องพึ่งพาใคร สอนคนไทยให้แบ่งที่ดินปลูกข้าว ปลูกผัก ขุดบ่อเลี้ยงปลา ปลูกพืชที่เป็นยา แล้วอยู่อย่างมีความสุขได้ ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้นกับโลกใบนี้ เราจะไม่มีวันเป็นแบบเวเนซูเอล่า

หลายคนเอาพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ มาพูดตลกๆว่า เป็นพิธีที่คร่ำครึ แต่ถ้าเขาจะมองลึกลงไปอีกสักนิด เขาจะรู้ว่า เป็นพระราชพิธีที่จะผูกคนไทยกับทัศนคติที่จะทำให้คนไทยไม่มีวันอดตาย ไม่ว่าเศรษฐกิจโลกจะเป็นอย่างไร เราจะมีอาหารกิน ความคิดนี้คือภูมิคุ้มกันที่จะไม่มีวันบกพร่องไปจากสังคมไทย

เมืองไทยเรานี้ แสนดีหนักหนา ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว ในใจเรามีพระมหากษัตริย์ปกป้องเรามาตลอด

จริงๆนะ

ข่าวอ้างอิง https://www.reuters.com/article/us-venezuela-food/venezuelans-report-big-weight-losses-in-2017-as-hunger-hits-idUSKCN1G52HA
______________________________
บทความ: Gen Writer
Illustrator: SUNANTA
Photos Cr.: Reuters, @8880708