• GEN Facebook
    Facebook Pagelike Widget

ระหว่างฉลาดกับเมตตา : พรสวรรค์กับทางเลือก -มุมมองจากห้องมุม-

(1)
เวลานักศึกษาอเมริกันจบการศึกษา วันรับปริญญามหาวิทยาลัยจะเชิญผู้มีชื่อเสียง ไม่ว่าจะเป็นนักธุรกิจ นักการเมือง นักวิทยาศาสตร์ นักร้อง ดารานักแสดง ศิลปิน นักเขียน หรือนักกีฬา มาเป็นผู้กล่าวสุนทรพจน์ หรือที่ฝรั่งเรียกว่า Commencement Speech เพื่อเป็นข้อคิดหรือข้อเตือนใจสำหรับนักศึกษาที่จะจบออกไปทำงานในอนาคต

ตัวอย่างเช่นสุนทรพจน์ของคนที่แทบทุกคนต้องเคยใช้บริการธุรกิจของเขา—Jeff Bezos ผู้ก่อตั้ง Amazon.com อันลือลั่น

 

ที่มา https://www.voathai.com/a/jeff-bezos-amzon-richest-person/4202930.html

 

มาดูกันว่า Jeff มีแนวคิดอะไรที่อยากจะฝากไว้ให้นักศึกษาที่จบมหาวิทยาลัย Princeton ในปี 2010 ฟัง

“…สมัยเด็ก ช่วงฤดูร้อนผมอยู่กับปู่ย่าที่ไร่ในเท็กซัส ผมช่วยซ่อมกังหันลม ฉีดวัคซีนให้วัว แล้วก็งานจิปาถะทั่วไป ตอนบ่ายเราก็ดูละครน้ำเน่า ที่ดูประจำคือเรื่อง Days of Our Lives ปู่ย่าผมเป็นสมาชิกคาราวานคลับ คือคนที่มีบ้านรถพ่วงยี่ห้อแอร์สตรีม ที่ชอบไปเที่ยวด้วยกันทั่วอเมริกากับแคนาดา บางฤดูร้อนเราก็ไปกับพวกเขาด้วย เราจะเอารถแอร์สตรีมมาพ่วงกับรถปู่แล้วออกเดินทางไปเป็นขบวนกับอีกพรรคพวกอีก 300 คน ผมรัก และเทิดทูนปู่ย่า และตั้งหน้าตั้งตาคอยที่จะไปทริปนี้ มีทริปหนึ่งตอนผมสิบขวบ ผมกลิ้งเกลือกอยู่บนเบาะหลังรถ ปู่ขับรถ ย่านั่งที่เก้าอี้ข้างคนขับ ย่าสูบบุหรี่ตลอดทาง และผมเหม็นกลิ่นบุหรี่สุดๆ

 

ที่มา https://www.princeton.edu/news/2011/12/13/jeff-and-mackenzie-bezos-donate-15-million-create-center-princeton-neuroscience

 

ตอนนั้นผมชอบคำนวณอะไรเล็กๆ น้อยๆ ทุกครั้งที่หาช่องได้ ผมคำนวณอัตราการใช้น้ำมัน บวกลบสถิติไร้สาระอย่างค่าของชำ ผมได้ยินแคมเปญโฆษณางดสูบบุหรี่ ว่าสูบบุหรี่ซื้ดนึงจะทำให้ชีวิตสั้นลงกี่นาที น่าจะสักสองนาทีต่อซื้ด ผมก็เลยคำนวณให้ย่า ผมกะว่าย่าสูบกี่มวนต่อวัน กี่ซื้ดต่อมวน และนู่นนี่นั่น พอผมพอใจกับตัวเลขผมก็เสนอหน้าเข้าไปหน้ารถ สะกิดไหล่ย่าแล้วบอกด้วยความภาคภูมิใจว่า

“ด้วยอัตราสองนาทีต่อซื้ด ย่าจะชีวิตสั้นลง 9 ปี”

ผมจำได้แม่นมากๆ ว่าเกิดอะไรขึ้น ต้องบอกว่าผมคาดไม่ถึงเพราะผมคิดว่าผมจะได้รับคำชมในความฉลาด และความเก่งคำนวณของผมแบบว่า

“เจฟฟ์ หนูฉลาด หนูต้องกะประมาณตัวเลขตั้งหลายตัว คำนวณหาว่าหนึ่งปีมีกี่นาที แล้วก็ต้องหารอีก”

แต่กลับไม่ใช่

ย่าผมปล่อยโฮออกมาดังๆ ผมนั่งทำอะไรไม่ถูกอยู่เบาะหลัง ขณะที่ย่าผมร้องไห้ ปู่ที่ขับรถเงียบๆ มาโดยตลอดหันรถเข้าจอดบนไหล่ทาง ลงจากรถอ้อมมาเปิดประตูผม และรอให้ผมตามออกมา

ผมจะเดือดร้อนมั้ยนี่ ?

ปู่ผมเป็นคนฉลาดมาก และขรึม ไม่เคยพูดอะไรรุนแรงกับผมเลย หรือนี่จะเป็นหนแรก ? หรือปู่จะบอกให้ผมกลับไปขอโทษย่าที่รถ ผมไม่เคยมีประสบการณ์ทำนองนี้มาก่อนกับปู่ย่า เลยนึกไม่ออกว่าสิ่งที่ตามมาจะเป็นอย่างไร เราหยุดที่ข้างรถพ่วง ปู่มองหน้าผม และหลังจากเงียบอยู่พักหนึ่งค่อยๆบอกกับผมว่า

“เจฟฟ์ วันหนึ่งหนูจะรู้ว่าการเป็นคนมีเมตตานั้น ยากกว่าการเป็นคนฉลาด”

สิ่งที่ผมจะเล่าให้พวกคุณฟังวันนี้ คือความแตกต่างระหว่างพรสวรรค์กับทางเลือก

ความฉลาดเป็นพรสววรค์ ความเมตตาเป็นทางเลือก พรสวรรค์น่ะง่าย เพราะมันติดตัวมาอยู่แล้ว ทางเลือกบางทียาก คุณอาจหลงระเริงไปเพราะพรสวรรค์ของคุณถ้าไม่ระมัดระวัง และถ้าเป็นอย่างนั้นก็คือคุณเลือกที่จะทำร้ายตัวเอง พวกคุณคือกลุ่มคนที่เปี่ยมด้วยพรสวรรค์ ผมแน่ใจว่าหนึ่งในพรสวรรค์ของพวกคุณคือสมองอันชาญฉลาด และสามารถ ผมมั่นใจอย่างนั้น เพราะกว่าจะเข้าเรียนที่นี่ได้นั้นยากมาก ถ้าคุณไม่มีแววฉลาดแล้วละก็ ไม่มีทางที่จะติดเข้ามาได้ ความฉลาดของพวกคุณจะเป็นประโยชน์อย่างมาก เพราะคุณจะเดินทางสู่ดินแดนอันน่าพิศวง คนเรา—ดูเซื่องๆ อย่างนี้—เราสร้างความประหลาดใจให้ตัวเองตลอด เรารังสรรค์พลังงานสะอาดมากมาย อะตอมต่ออะตอม เราสร้างจักรกลจิ๋ว ที่จะเจาะผนังเซลล์เข้าไปซ่อมแซมมัน เดือนนี้มีข่าวพิเศษ ที่เรารู้ว่าสักวันมันต้องมาถึง เราสังเคราะห์ชีวิตได้ และในปีถัดๆ ไป เราจะไม่ใช่แค่สังเคราะห์มัน แต่เราจะสร้างมันขึ้นมาตามสเป็ค ผมเชื่อว่าพวกคุณจะได้เห็นวันที่เราเข้าใจสมองมนุษย์ จูลส์ เวิร์น มาร์ค ทเวน กาลิเลโอ นิวตัน ผู้ช่างสงสัยจากยุคโบราณต้องอยากจะมีชีวิตอยู่ ณ นาทีนี้แน่นอน

ในแง่ของอารยธรรม เรามีพรสวรรค์มากมาย เหมือนที่ต่อหน้าผมตอนนี้ คุณแต่ละคนต่างมีพรสวรรค์ในแต่ละอย่าง คุณจะใช้พรสวรรค์เหล่านั้นอย่างไร ? และคุณจะภูมิใจกับพรสวรรค์ของคุณหรือจะภูมิใจกับทางเลือกของคุณ?

ผมมีความคิดที่จะทำ Amazon.com ตั้งแต่ 16 ปีก่อน ผมรู้มาว่าการใช้เว็บเติบโตถึง 2,300% ต่อปี ผมไม่เคยเห็นไม่เคยได้ยินอะไรที่เติบโตเร็วขนาดนี้มาก่อน และไอเดียในการสร้างร้านหนังสือออนไลน์ที่มีหนังสือเป็นล้านๆ เล่ม สิ่งที่เป็นไปไม่ได้เลยในร้านแห่งโลกความจริง—มันน่าตื่นเต้นมากสำหรับผม ตอนนั้นผมอายุ 30 เพิ่งแต่งงานได้ปีเดียว ผมบอกแม็คเคนซี่ ภรรยาผม ว่าผมจะลาออกจากงาน เพื่อจะเริ่มธุรกิจบ้าๆ ที่อาจจะเจ๊ง เพราะธุรกิจใหม่ส่วนมากมันเจ๊ง และถ้าเจ๊งจริงก็ไม่รู้จะเป็นยังไงต่อ แม็คเคนซี่ (ซึ่งจบพรินซ์ตันเหมือนกันและวันนี้นั่งอยู่ที่แถวสอง) บอกผมว่าทำไปเลย ตอนเป็นเด็กผมเป็นนักประดิษฐ์ที่จอดรถ ผมประดิษฐ์เครื่องปิดประตูอัตโนมัติที่ทำจากการเอาปูนซีเมนต์มาใส่ในยางรถยนต์ ประดิษฐ์หม้อหุงต้มพลังแสงอาทิตย์ ที่ไม่เวิร์กซักเท่าไหร่ จากร่มกับแผ่นฟอยล์ ประดิษฐ์สัญญานเตือนกะทะอบ ที่เอาไว้เป็นกับดักบรรดาญาติๆ

 

ที่มา https://hackernoon.com/how-jeff-bezos-built-a-trillion-dollar-company-on-14-core-values-8ce2315724ec

 

ผมอยากเป็นนักประดิษฐ์มาโดยตลอด และเธอต้องการให้ผมทำตามความลุ่มหลงของผม

ผมทำงานกับสถาบันการเงินในเมืองนิวยอร์กร่วมกับบรรดาคนฉลาดเป็นกรดทั้งนั้น และผมก็มีเจ้านายฉลาดขั้นเทพ ที่ผมนับถือสุดใจ ผมไปบอกนายผมว่าผมจะเปิดบริษัทขายหนังสือทางอินเทอร์เน็ต นายพาผมไปเดินรอบสวนสาธารณะเซ็นทรัลพาร์ก ค่อยๆฟังผมอย่างตั้งใจ และในที่สุดบอกผมว่า

“ฟังดูเป็นไอเดียที่เข้าท่านะ แต่มันจะเป็นไอเดียที่เข้าท่ามากกว่าสำหรับคนที่ไม่ได้มีงานดีๆ ทำอยู่แล้ว”

ผมว่าตรรกะของนายก็ฟังขึ้น และนายก็ทำให้ผมยอมกลับไปนอนคิดอีก 48 ชม. ก่อนจะตัดสินใจฟันธง มองในมุมนั้น มันเป็นทางเลือกที่ยากมาก แต่ในที่สุดแล้ว ผมตัดสินใจว่าผมจะลองดูซักตั้ง ผมไม่คิดว่าผมจะเสียใจ ถ้าผมพยายามแล้วผมล้มเหลว และผมสงสัยว่าผมจะถูกตามหลอกหลอนตลอดไปกับการตัดสินใจไม่ทำ

หลังจากไตร่ตรองอย่างถี่ถ้วนแล้ว ผมเลือกทางที่ปลอดภัยน้อยกว่า เพื่อเดินตามความลุ่มหลงของผม และผมก็ภูมิใจกับทางเลือกนั้น

 

ที่มา http://content.time.com/time/covers/0,16641,19991227,00.html

 

พรุ่งนี้ ในความเป็นจริงแท้แน่นอน ชีวิตที่คุณเริ่มต้นเขียนจากหน้ากระดาษเปล่า จะเริ่มต้นขึ้น

คุณจะใช้พรสวรรค์ของคุณอย่างไร ? ทางใดที่คุณจะเลือก ?
คุณจะใช้ชีวิตไปตามยถากรรม หรือจะเดินตามความลุ่มหลงของคุณ ?
คุณจะเดินตามรอย หรือจะเป็นต้นตำหรับ ?
คุณจะเลือกใช้ชีวิตสะดวกสบาย หรือใช้ชีวิตจิตอาสาผจญภัย ?
คุณจะถอยกรูดยามโดนวิจารณ์ หรืออาจหาญตามความเชื่อมั่น ?
คุณจะปลิ้นปล้อนไปเมื่อคุณผิด หรือคิดขอโทษแต่โดยดี?
คุณจะสะกดกลั้นหัวใจ เพราะกลัวคำปฏิเสธ หรือพุ่งชนเมื่อคุณมีความรัก ?
คุณจะเล่นเอาเซฟ หรือจะเปิดหน้ากล้าลุยบ้าง ?
คุณจะถอยเวลาลำบาก หรือจะลุยให้สำเร็จ ?
คุณจะเป็นนักเสียดสี หรือจะเป็นนักประดิษฐ์
คุณจะเป็นคนฉลาดโดยคนอื่นเสียหาย หรือคุณจะเป็นคนมีเมตตา ?

ผมกล้าทำนายว่า วันที่คุณอายุ 80 ในยามสงัดที่คุณพูดให้เฉพาะตัวคุณเองฟัง ถึงเรื่องที่เป็นส่วนตัวที่สุดในชีวิตของคุณ เรื่องที่จะมีความสำคัญ และมีความหมายที่สุดจะเป็นเรื่องราวของทางเลือกต่าง ๆที่คุณเลือก

เพราะในที่สุดแล้ว เราก็คือภาพสะท้อนทางเลือกของเรา

สร้างเรื่องที่ยิ่งใหญ่ให้ตัวของคุณเอง

ขอบคุณ และขอให้โชคดี!…”

(2)
วันนี้ พวกเราเลือกแล้วหรือยัง?

………………………………………………

บทความ : โชนแสง(นามแฝง)
Illustrator : Sunanta Treepon