• GEN Facebook
    Facebook Pagelike Widget

‘พระคู่บุญ คู่บารมี มหาราชินีแห่งสยาม’

มีบางคนในมหาวิทยาลัย คิดว่าสถาบันพระมหากษัตริย์ล้าสมัย” สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระราชทานสัมภาษณ์แก่ เดนนิส ดี เกรย์ จาก แอสโซซิเอท เพรส เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ.​ 2522  “แต่ฉันคิดว่าสถาบันพระมหากษัตริย์ที่เข้าใจ​(ประชาชน) ยังจำเป็นสำหรับประเทศไทย เมื่อมีประกาศว่าพระเจ้าอยู่หัวจะเสด็จฯมา คนหลายพันมารวมกัน คำสั้นๆว่า ‘ในหลวง’ มีมนต์ขลังบางอย่าง ซึ่งมหัศจรรย์มาก..”

(“There are some in the universities who think the monarchy is obsolete, but I think Thailand still needs an understanding monarch. At the call, ‘the king is coming’, thousands will gather. The mere word ‘king’ has something magic in it. This is wonderful.” : Queen Sirikit : An Interview, Associated Press, Hua Hin, May 22,1979 by Denis D Gray)

……………………………

ขบวนยาวเหยียดที่ตามเสด็จฯพระราชาและพระราชินีในรัชกาลที่​ ๙ วนเวียนตามชนบทห่างไกล ปีละมากกว่าสองร้อยวัน ต่อเนื่องยาวนานนับสี่สิบปี

คนในชนบทของประเทศไทยพูดว่าพวกเขาถูกทอดทิ้ง และเราพยายามที่จะเติมเต็มช่องว่างนั้น ด้วยการไปอยู่กับพวกเขาในพื้นที่ห่างไกล” (“..People in rural Thailand say they are neglected and we try to fill that gap by staying with them in remote areas.”)

พวกเราโชคดี ทุกรัฐบาลให้ความร่วมมือกับสถาบันพระมหากษัตริย์ และพวกเขาใช้เราในทางที่เหมาะสม คือเพื่อรวมใจประชาชนพวกเขาไม่เคยพยายามจำกัดงานของเรา” ( “We have been lucky. Every government has co-operated with the monarchy and they’ve used usin the right way: to unite the people. They never try to limit our activities.”)  

…………………………………..

เพิงประทับชั่วคราว สร้างขึ้นแบบง่ายๆในท้องถิ่นชนบท มองไกลๆจะเห็นหญิงชาวบ้านและผ้าทอมือ นั่งรอแถวยาวเหยียด  เมื่อถึงลำดับของตัวและย่างเข้าสู่ที่ประทับ แต่ละคนค่อยๆคลานไปยังเบื้องพระพักตร์ ซึ่งสมเด็จพระนางเจ้าฯ​ พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่​ ๙ กำลังทรงประทับนั่งกับพื้น เบื้องหน้าเป็นตั่งไม้ สำหรับทรงกางผ้าออกทอดพระเนตร พร้อมๆกับเจ้าของงานฝีมือ

ก่อนที่งานศิลปาชีพจะมั่นคงเป็นสถาบันสำหรับถ่ายทอดภูมิปัญญาชาวบ้านที่สั่งสมมายาวนาน และแตกสาขาเป็นงานหัตถกรรมหลากหลายแขนง งานทอผ้าล้วนผ่านสายพระเนตรของพระองค์

ทรงพิจารณาผ้าพื้นเมืองจากฝีมือถักทอของชาวบ้าน ทีละผืนๆ ด้วยพระพักตร์ยิ้มแย้ม และความเพียรในการทรงอธิบายวิธีปรับประยุกต์ผ้าทอพื้นเมืองให้ตอบสนองต่อตลาดภายนอกท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นดอกลายหรือสีสัน เพื่อให้งานทอพื้นบ้านเหล่านั้น สามารถต่อเชื่อมไปสู่การสร้างรายได้เสริมจากอาชีพเกษตรกรเพียงอย่างเดียว

หญิงชาวบ้านคนแรกที่ได้เข้าเฝ้าฯ กลับถึงบ้านเรือนเมื่ออาทิตย์ยังสาดแสงยามบ่าย หญิงคนสุดท้ายที่รับพระราชทานข้อวินิจฉัยปรับปรุงผ้าทอของตน จากไปเมื่อแสงไฟจากสปอตไลท์สาดส่องแทนดวงอาทิตย์ที่ตกลับไปหลายชั่วโมงที่แล้ว

เป็นเวลามากกว่าหกชั่วโมงต่อวัน พระองค์ท่านทรงประทับเบื้องหลังตั่งไม้ พิจารณาผ้าทอทีละผืน พระราชทานคำแนะนำแก่หญิงชาวบ้านเป็นรายคน

ช่วงแรกทรงรับซื้องานผ้าทอเหล่านั้นด้วยทุนส่วนพระองค์ เมื่องานฝีมือเริ่มเข้าที่เข้าทาง นับแต่นั้นมา ทรงฉลองพระองค์ด้วยผลงานจากศูนย์ศิลปาชีพ รวมทั้งเครื่องทรงใช้อื่นๆ อาทิ กระเป๋า  เครื่องประดับ ทรงเป็นผู้นำการแต่งกายและการใช้งานหัตถกรรมด้วยพระองค์เอง ต่อเนื่องสม่ำเสมอ จนปัจจุบัน ทรงนำงานศิลปาชีพออกสู่ตลาดโลก และนำผลกำไรจากการจำหน่าย มาขยายหลักสูตรอบรมงานศิลปาชีพให้หลากหลายสาขามากขึ้น อาทิ ตุ๊กตาชาววัง เครื่องแก้ว เครื่องเงิน

…………………………

ฉันภูมิใจที่คนไทยยังสามารถสร้างสรรค์สิ่งสวยงามเช่นนั้น และการทำงานเหล่านี้ จะทำให้ประชาชนของเรา ยืนด้วยลำแข้งตัวเองได้ นี่คือความตั้งใจที่แท้จริง คือ ช่วยให้เขาช่วยตัวเองได้” พระองค์ท่านทรงมีรับสั่งกับวิลเลียม วอร์เรน ตีพิมพ์ในหนังสือลีดเดอร์ส ไดเจสต์  ฉบับเดือนมิถุนายน พ.ศ.​ 2527

(“I feel proud that Thais can still make such beautiful things, and that doing it will enable our people to stand on their own  feet. This is our real purpose, to help them help themselves.” A Queen’s Gift Reader’s Digest  June,1984 by William Warren)

………………………….

นอกจากทรงทุ่มเทให้กับการพัฒนางานศิลปาชีพแล้ว ทรงเสริมงานแหล่งน้ำของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่​ ๙ ด้วยงานอนุรักษ์ป่า และงานพัฒนาอื่นๆ เวลาส่วนใหญ่ของพระองค์จึงมิใช่ภายในปราสาทราชวัง แต่เป็นเทือกเขาลำเนาไพรและชาวชนบท คู่เคียงพระราชา

บางครั้งฉันก็เหนื่อย ฉันนึกอยากไปบางแห่งสักพัก อย่างเช่นฮาวาย แต่แล้วพระสวามีรับสั่งว่า เธอจะไปจริงๆหรือ และละทิ้งประชาชนตอนนี้ ตอนที่ยังลำบาก? พระสวามีของฉันยอมอุทิศพระองค์มากกว่าฉัน ฉันไม่ไว้ใจตัวเองเหมือนกัน ถ้าฉันอยู่เพียงลำพัง”. 

(“Sometimes when I get tired, I think I’d like to go some place like Hawaii for a while. But then my husband tells me: “Can you really go and leave the people now when there is trouble?”  My husband is more dedicated than I am. I wouldn’t trust myself if I were alone.” A Queen’s Gift Reader’s Digest  June,1984 by William Warren)

 ……………………………

ปัณฑา สิริกุล เขียน – รวบรวม

 

เครดิตภาพ

(1)https://siamrath.co.th/n/6372

(2) http://stockwatch.manager.co.th/news/detail/9570000088977

(3) http://stockwatch.manager.co.th/news/detail/9570000088977

(4)  http://oknation.nationtv.tv/blog/februarynews/2017/03/23/entry-1

(5)  http://silapacheep.ohm.go.th/index.php/th/component/main/contents/15?layout=newsthumb&b=km&page=3