• GEN Facebook
    Facebook Pagelike Widget

สารคดี

เลาะ บ้าน ผ่าน เวียง: เลาะงานหนังสือในเวียงเจียงใหม่

พาเลาะบ้านเลาะทุ่งนามาหลายตอนแล้ว วันนี้ขอนำพาผู้อ่านเปลี่ยนบรรยากาศไปเข้าเวียงกันสักหน่อยนะครับ เชียงใหม่ช่วงวันที่ 29 มิถุนายน – 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2561 มีงานกิจกรรมที่น่าสนใจมากงานหนึ่งคือ ‘เชียงใหม่ บุ๊คแฟร์’ โดยสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย ...

เทพองค์ใหม่ในศิลปะ “คณะราษฎร”

ภายหลังการเปลี่ยนแปลง การปกครอง พ.ศ. 2475 ประเทศไทยได้เปลี่ยนแปลงการปกครอง จากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ไปสู่ ‘ประชาธิปไตย’   แต่ก่อนที่ประเทศไทยจะมีรัฐธรรมนูญฉบับแรก หลายคนอาจจะไม่เคยทราบว่า ประเทศไทยเคยอยู่ระบบ เผด็จการเบ็ดเสร็จโดยคณะราษฎร ในระบบคณาธิปไตย ...

ทำไม..เด็กรุ่นใหม่ถึงควรเชิดชูสถาบัน

โลกที่เราอยู่รวมกันนี้มีประเทศทั้งหมด 190 กว่าประเทศ เเต่มีเพียง 40 กว่าประเทศ ที่ยังคงไว้ซึ่งระบอบกษัตริย์   แต่เดิม… ทุกประเทศล้วนมีระบอบกษัตริย์ เพราะทุกชุมชน ทุกชนเผ่า ทุกหมู่เหล่าต้องมีผู้นำ… กษัตริย์ในอดีตทำหน้าที่จอมทัพ ...

จิตวิญญาณแห่ง “ราชธานี”

“เนย์ปิดอว์ แปลว่าอะไร?” ผมถามทีมงานขณะอยู่ในเมืองที่ถูกถามคำแปลนั้น “เดี๋ยวไปถามให้ครับ” ทีมงานตอบแล้วหายไปสักพักก่อนจะกลับมาพร้อมคำตอบ “แปลตรงตัวว่า Capital คือเมืองหลวงครับ” “มันจะตั้งชื่อเมืองหลวงได้ตรงไปตรงมาอะไรอย่างนั้น” ผมนึกในใจ ก็อุตส่าห์สั่งย้ายเมืองหลวง อพยพหน่วยงานราชการพร้อมข้าราชการทั้งหมดมาสร้างเมืองใหม่กลางป่ากลางทุ่งที่ไม่มีผู้คนอาศัยอยู่มาก่อนทั้งที ทำไมไม่หาชื่อเท่ๆเก๋ๆประดับบารมีของคนที่เคยใหญ่คับฟ้าพม่าอย่างท่านนายพลตานฉ่วยให้ใหญ่ยิ่งขึ้นไปอีกนะ กรุงเนย์ปิดอว์ ...

เลาะ บ้าน ผ่าน เวียง: จักรยานสีแดงกับบทเพลงทะเลใจ

เย็นวันหนึ่ง ภายหลังปิดร้าน แหงนมองท้องฟ้าเหนือทุ่งนาข้างบ้าน เมฆสีรุ้งส่องประกายอยู่ขอบฟ้าตะวันตก ให้นึกอยากปั่นจักรยานขึ้นมาจับใจ เดินไปหาเจ้าสองล้อสีแดง ยื่นนิ้วกดล้อเช็คลมยาง ล้อหลังไม่มีปัญหา ล้อหน้าแม้ลมยางอ่อนแต่ก็พอจะบดไปได้ ออกจากหน้าบ้าน ค่อยๆ ปั่นไปตามถนนลาดยางในหมู่บ้าน เลาะผ่านทุ่งนา เห็นฝูงนกทุ่งบินโฉบเฉี่ยวร่าเริง ...

ขนมไหว้พระจันทร์ THE PENINSULA BANGKOK เอมรส อร่อยอาร์ท

จะว่าไปแล้วทุกวันนี้ขนมไหว้พระจันทร์มีให้ซื้อหากันทั้งปี ไม่ได้มีเฉพาะในช่วงเทศกาล ไส้ของขนมไหว้พระจันทร์ก็พัฒนามาไกลมาก จากดั้งเดิมเป็นไส้ธัญพืช และผลไม้แห้ง เช่น เม็ดบัว เดี๋ยวนี้พัฒนาไปถึงไส้เห็ดทรัฟเฟิลเลยทีเดียว   ปีนี้เทศกาลไหว้พระจันทร์ตรงกับวันจันทร์ที่ 24 กันยายน แม้ว่ายังจะอีกนาน แต่หลายๆแห่งก็เริ่มทำออกมาขายแล้ว ...

เมืองไทยเรานี้ แสนดีหนักหนา: วิวัฒนาการสังคมสาวไทยที่สะท้อนออกมาในเพลงดัง

ถ้าแบ่งคนไทยทั้งหมด 68 ล้านคนออกเป็นสองส่วนเท่าๆกัน คนครึ่งหนึ่งคือ 34 ล้านคนจะมีอายุต่ำกว่า 37 ปี และ อีก 34 ล้านคนจะมีอายุมากกว่า 37 ปี นั่นหมายความว่า​ คนไทยจำนวนครึ่งหนึ่งเกิดหลังจากปี พ.ศ.​ 2524 เป็นต้นมาจนถึงปีนี้ พ.ศ.​2561 เป็นเวลา 37 ปี ซึ่งหากจะนับว่าคนในกลุ่มนี้กว่าที่จะจับใจความทางสังคมได้ก็น่าจะวัยประมาณ 15 ซึ่งก็คือ 22 ปีที่ผ่านมา​ ซึ่งก็คือราวๆปี พ.ศ.​2539 ซึ่งเป็นปีที่เราใช้มือถือ เริ่มใช้อินเตอร์เน็ตกันบ้างแล้ว  แต่อันที่จริง​ ประเทศไทยเดินหน้ามาเรื่อยๆจากจุดที่ห่างไกลจากจุดปัจจุบันนี้มากมาย บทความนี้จะเล่าเรื่องวิวัฒนาการของสังคมสาวไทยในรอบ 50​ ปี ด้วยการเล่าผ่านเนื้อหาของเพลงที่ดังในแต่ละยุค 50 ปีก่อน​ สังคมไทยแบ่งออกเป็นสองส่วนชัดๆคือ กรุงเทพฯและชนบทที่ส่วนมากคือ เกษตรกร  เพลง​ ‘สาวผักไห่’ เป็นตัวอย่างของเพลงในราวปี พ.ศ.​2512 ที่มีท่อนที่ร้องว่า  ...

เลาะ บ้าน ผ่าน เวียง: ร่มเงา ที่ร่มเย็น และเที่ยงแท้

บางครั้ง สิ่งของเครื่องใช้เล็กๆ กลับทำให้เรานึกถึงเรื่องราวต่างๆ ซึ่งเชื่อมโยงกันโดยมิติของความรู้สึก ได้อย่างน่าอัศจรรย์ ไม่กี่วันก่อน ภายใต้อากาศร้อนจนมองเห็นเปลวแดดเต้นยิบๆ แต่โดยไม่รู้สาเหตุใดผลักให้ผมเดินไปหาจักรยาน รู้สึกอยากปั่นมันขึ้นมาในทันทีทันใด ผมพาออกจากบ้าน ปั่นไปเรื่อยๆ จนผ่านหน้าวัดแห่งหนึ่ง เป็นจังหวะที่พอดีกับหญิงชราคนหนึ่งเดินกางร่มออกมา มืออีกข้างหิ้วปิ่นโตเถาเหลืองซีด ผมแอบจักรยานเข้าข้างทาง ทอดสายตาตามแม่เฒ่าคนนั้นจนแกเดินลับโค้งถนนไป ...

รหัสลับสุนทรภู่: ไขปริศนา ‘ขา’ นางเงือก

เป็นที่ถามกันมาทุกปีในช่วงใกล้วันสุนทรภู่ ว่าพระอภัยมณีมีอะไรกับนางเงือกได้ยังไง เมื่อนางเงือกเมียพระอภัยมณีในภาพจำของคนไทยมักเป็นสาวที่ครึ่งบนเป็นคน ครึ่งล่างเป็นปลา จะไปทำกันอีท่าไหนให้มีสุดสาครออกมาได้กันล่ะ? แต่เดี๋ยวก่อน เอาเข้าจริงแล้ว เงือกท่อนบนเป็นคน ท่อนล่างเป็นปลานั่น เป็นภาพจำของนางสุพรรณมัจฉาจากจิตรกรรมฝาผนังรามเกียรติ์ หรือเงือกแอเรียลหรือพวกนางเงือกจากตะวันตกเอาเสียมากกว่านี่สิ… แล้วเงือกเมียพระอภัยรูปร่างหน้าตาเป็นอย่างไรกันแน่!? งั้นเราจะเล่าเรื่องของเธอที่หลายคนอาจไม่เคยรู้มาก่อนให้อ่านกัน โดยอธิบายด้วยองค์ความรู้ของคนยุคปัจจุบันกันครับ ...

เลาะ บ้าน ผ่าน เวียง: วิ่งลัดทุ่ง กับร้านหนังสือที่เล็กมากๆ

มีด้วยเหรอ..ร้านหนังสือบ้าบอไหนกันที่จัดวิ่ง!? ผมได้บอกเพื่อนนักอ่านไปในตอนแรกแล้วว่า ผมเปิดร้านหนังสือที่เล็กมากๆ อยู่ในหมู่บ้านเล็กๆ ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่กว่า 20 กิโลเมตร เรียกว่าเป็นร้านหนังสือบ้านนอกของจริง แต่ด้วยความที่อยู่บ้านนอก ข้อได้เปรียบอย่างหนึ่งคือบริเวณบ้านจะมีมากกว่าบรรดาร้านหนังสือที่ตั้งอยู่ในเขตเมือง บ้านหลังที่ผมเช่าทำร้านหนังสือนั้นมีเนื้อที่เกือบๆ 1 ไร่ ตัวบ้านปลูกชิดขอบด้านในบนที่ดินรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ...